ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ที่เห็นในใบเสร็จแทบทุกใบคือ 7% แต่เวลาจะคำนวณจริงมีสองโจทย์ที่ต่างกัน คือ บวก VAT เข้าไปในราคา กับ ถอด VAT ออกจากราคาที่รวมไปแล้ว บทความนี้สรุปทั้งสองแบบ พร้อมวิธีปัดเศษสตางค์ที่กรมสรรพากรกำหนด
อยากได้คำตอบทันที ใช้ เครื่องคำนวณ VAT 7% ได้เลย ระบบจะแสดงวิธีคิดทุกขั้นให้ด้วย
ทำไม VAT ถึงเป็น 7%
ตามประมวลรัษฎากร อัตราภาษีมูลค่าเพิ่มถูกลดลงเป็นการชั่วคราวด้วยพระราชกฤษฎีกา ฉบับล่าสุดคือ ฉบับที่ 807 พ.ศ. 2569 (ราชกิจจานุเบกษา 23 สิงหาคม 2569) ซึ่งให้คงจัดเก็บที่ 6.3% จนถึง 30 กันยายน 2570
กรมสรรพากรยังเก็บภาษีท้องถิ่นเพิ่มอีก 1 ใน 9 ของ 6.3% คือ 0.7% รวมกันจึงเป็น 7% ที่เราคุ้นเคย
วิธีบวก VAT (ราคายังไม่รวม VAT)
ใช้เมื่อคุณมีราคาสินค้าหรือบริการ ก่อน VAT แล้วต้องการหาราคารวม
| ขั้น | สูตร | ตัวอย่าง ราคา 1,000 บาท |
|---|---|---|
| 1. หา VAT | ราคา × 7 ÷ 100 | 1,000 × 7 ÷ 100 = 70.00 |
| 2. หาราคารวม | ราคา + VAT | 1,000 + 70 = 1,070.00 |
วิธีถอด VAT (ราคารวม VAT แล้ว)
ใช้เมื่อราคาที่เห็นรวม VAT ไปแล้ว เช่น ราคาป้ายในห้าง และคุณอยากรู้ว่าเป็น VAT เท่าไร
หลายคนเผลอเอาราคารวมคูณ 7% ซึ่ง ผิด เพราะราคารวมคือ 107% ของราคาก่อน VAT ส่วนที่เป็น VAT จึงเท่ากับ 7 ส่วนจาก 107 ส่วน
| ขั้น | สูตร | ตัวอย่าง ราคารวม 1,070 บาท |
|---|---|---|
| 1. หา VAT | ราคารวม × 7 ÷ 107 | 1,070 × 7 ÷ 107 = 70.00 |
| 2. หาราคาก่อน VAT | ราคารวม − VAT | 1,070 − 70 = 1,000.00 |
ปัดเศษสตางค์อย่างไรให้ถูก
คำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.86/2542 กำหนดให้ดู ทศนิยมตำแหน่งที่ 3 ของ VAT
- ต่ำกว่า 5 ให้ปัดทิ้ง
- ตั้งแต่ 5 ขึ้นไปให้ปัดขึ้น
ตัวอย่างจากคำสั่งเดียวกัน
| ราคารวม | 7/107 × ราคารวม | VAT ที่ใช้ |
|---|---|---|
| 100 บาท | 6.542… | 6.54 |
| 180 บาท | 11.775… | 11.78 |
เครื่องคำนวณของเราปัด VAT ก่อน แล้วค่อยหาราคาก่อน VAT จากผลต่าง ตัวเลขทั้งสองจึงรวมกันได้ราคารวมพอดีทุกสตางค์
ข้อควรระวัง
- ใบกำกับภาษีที่มีหลายรายการ ถ้าปัดเศษทีละรายการ ผลรวมอาจต่างจากการคำนวณจากยอดรวมไม่กี่สตางค์
- อัตรา 7% มีผลถึง 30 ก.ย. 2570 หลังจากนั้นต้องตรวจสอบประกาศใหม่ของกรมสรรพากร
- สำหรับการยื่นภาษีจริง ควรตรวจกับเอกสารและนักบัญชีอีกครั้ง