กรอกใบสมัคร เช็คสิทธิ์ หรือแค่อยากรู้ว่าตอนนี้อายุกี่ปีกี่เดือน บทความนี้อธิบายหลักการนับอายุตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ป.พ.พ.) และรวมอายุสำคัญที่กฎหมายและหน่วยงานรัฐกำหนดไว้
สรุปสั้น ๆ
- อายุนับ แต่วันเกิด (ป.พ.พ. มาตรา 16) ได้เป็นปีเต็ม เดือนเต็ม และวันที่เหลือ
- ในวันเกิดของแต่ละปี ถือว่าอายุเพิ่มขึ้นแล้ว
- คำนวณเร็ว ๆ ด้วย คำนวณอายุ ใส่ปี พ.ศ. ได้ บอกจำนวนวันที่มีชีวิตมาแล้วและอีกกี่วันถึงวันเกิด
กฎหมายนับอายุยังไง
มาตรา 16 ให้เริ่มนับอายุแต่วันเกิด
- ถ้ารู้แค่เดือนเกิด ให้นับวันที่ 1 ของเดือนนั้นเป็นวันเกิด
- ถ้าไม่รู้ทั้งวันและเดือน ให้นับตั้งแต่วันต้นปีปฏิทินของปีที่เกิด
มาตรา 193/5 ระยะเวลาที่นับเป็นเดือนหรือปีให้คำนวณตามปีปฏิทิน และสิ้นสุดใน วันก่อน วันที่ตรงกับวันเริ่ม ถ้าเดือนสุดท้ายไม่มีวันตรงกัน ให้ถือวันสุดท้ายของเดือนนั้นเป็นวันสิ้นสุด
ผลที่ได้: คนเกิด 5 มีนาคม ครบปีเมื่อสิ้นวันที่ 4 มีนาคม พอถึงวันที่ 5 มีนาคมก็อายุเพิ่มแล้ว
คำว่า "ปีบริบูรณ์" หมายถึงนับครบปีเต็มแล้ว เช่น อายุ 17 ปี 11 เดือน ยังไม่ถือว่า 18 ปีบริบูรณ์
ตัวอย่างการคำนวณ
| เกิด | ณ วันที่ | อายุ |
|---|---|---|
| 5 มี.ค. 2533 | 4 มี.ค. 2569 | 35 ปี 11 เดือน 27 วัน |
| 5 มี.ค. 2533 | 5 มี.ค. 2569 | 36 ปี 0 เดือน 0 วัน |
| 29 ก.พ. 2543 | 28 ก.พ. 2569 | 25 ปี 11 เดือน 30 วัน |
| 29 ก.พ. 2543 | 1 มี.ค. 2569 | 26 ปี 0 เดือน 0 วัน |
คนเกิด 29 กุมภาพันธ์: ปีที่ไม่มีวันที่ 29 ก.พ. มาตรา 193/5 ให้ถือวันสุดท้ายของเดือน คือ 28 ก.พ. เป็นวันสิ้นสุดระยะเวลา เราจึงนับว่าอายุเพิ่มในวันที่ 1 มีนาคม ข้อนี้เป็นการตีความของเราจากตัวบทกฎหมาย ถ้าเป็นเรื่องสำคัญทางกฎหมาย ควรสอบถามหน่วยงานหรือนักกฎหมาย
ถ้าต้องการนับจำนวนวันระหว่างสองวันที่ เช่น อายุงาน ใช้ นับจำนวนวันระหว่างวันที่
อายุเท่าไร ทำอะไรได้บ้าง
| อายุ (ปีบริบูรณ์) | เรื่อง | ที่มา |
|---|---|---|
| 15 | ทำพินัยกรรมได้ | ป.พ.พ. มาตรา 25 |
| 15 | นายจ้างจ้างเป็นลูกจ้างได้ (ห้ามจ้างเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี) | พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน มาตรา 44 |
| 15 | ขอใบขับขี่รถจักรยานยนต์ส่วนบุคคลชั่วคราว สำหรับรถไม่เกิน 110 ซีซี | กรมการขนส่งทางบก |
| 18 | ขอใบขับขี่รถยนต์และรถจักรยานยนต์ส่วนบุคคลชั่วคราว | กรมการขนส่งทางบก |
| 18 | มีสิทธิเลือกตั้ง (อายุไม่ต่ำกว่า 18 ปีในวันเลือกตั้ง) | รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 มาตรา 95 |
| 18 | หมั้นและสมรสได้ (ศาลอาจอนุญาตให้สมรสก่อนนั้นได้ถ้ามีเหตุอันสมควร) | ป.พ.พ. มาตรา 1435 และ 1448 |
| 20 | บรรลุนิติภาวะ (หรือเมื่อสมรสตามมาตรา 1448) | ป.พ.พ. มาตรา 19 และ 20 |
| 20 | ขอใบขับขี่รถจักรยานยนต์สาธารณะ | กรมการขนส่งทางบก |
| 22 | ขอใบขับขี่รถยนต์สาธารณะและรถสามล้อสาธารณะ | กรมการขนส่งทางบก |
| 55 | ขอรับเงินกรณีชราภาพจากประกันสังคม เมื่อความเป็นผู้ประกันตนสิ้นสุดลง | สำนักงานประกันสังคม |
| 60 | ข้าราชการพ้นจากราชการเมื่อสิ้นปีงบประมาณที่อายุครบ 60 ปีบริบูรณ์ | พ.ร.บ.บำเหน็จบำนาญข้าราชการ มาตรา 19 |
| 60 | เบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ เริ่มขั้นแรก 600 บาทต่อเดือน | กรมกิจการผู้สูงอายุ |
รายละเอียดเพิ่มเติม
- ลูกจ้างอายุต่ำกว่า 18 ปี: พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงานห้ามให้ทำงานล่วงเวลาหรือทำงานในวันหยุด (มาตรา 48) ห้ามทำงานระหว่าง 22.00–06.00 น. เว้นแต่ได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากอธิบดี (มาตรา 47) และต้องได้พักไม่น้อยกว่า 1 ชั่วโมงติดต่อกันหลังทำงานไม่เกิน 4 ชั่วโมง (มาตรา 46)
- ประกันสังคมกรณีชราภาพ: ถ้าจ่ายเงินสมทบไม่น้อยกว่า 180 เดือน ได้บำนาญรายเดือนร้อยละ 20 ของค่าจ้างเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้าย และเพิ่มร้อยละ 1.5 ทุก 12 เดือนที่จ่ายเกิน 180 เดือน ถ้าจ่ายน้อยกว่า 180 เดือนได้เป็นบำเหน็จ
- เบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ: กรมกิจการผู้สูงอายุระบุว่าจ่ายแบบขั้นบันได อายุ 60–69 ปี เดือนละ 600 บาท 70–79 ปี 700 บาท 80–89 ปี 800 บาท และ 90 ปีขึ้นไป 1,000 บาท ผู้สูงอายุรายเดิมคำนวณอายุตามปีงบประมาณ ไม่มีการเพิ่มเบี้ยระหว่างปีงบประมาณ
หมายเหตุ
ข้อมูลในบทความนี้มาจากประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ฉบับแก้ไขถึงฉบับที่ 25 พ.ศ. 2568, พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงานฉบับปรับปรุงล่าสุด, รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 ฉบับราชกิจจานุเบกษาที่เผยแพร่บนเว็บไซต์ กกต., หน้าเว็บกรมการขนส่งทางบก, พระราชบัญญัติบำเหน็จบำนาญข้าราชการ, หน้าเว็บสำนักงานประกันสังคม และหน้าคำถามพบบ่อยของกรมกิจการผู้สูงอายุ ที่เปิดอ่านเมื่อ 30 กันยายน 2569 ฉบับพระราชบัญญัติบำเหน็จบำนาญที่เราอ่านเป็นฉบับรวมเก่า และหน้าเบี้ยยังชีพไม่ระบุวันที่ ควรตรวจกับหน่วยงานอีกครั้ง บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย
