ใบแจ้งยอดบัตรเครดิต เอกสารจากบริษัทหลักทรัพย์ หรือเอกสารลดหย่อนภาษีที่ส่งมาทางอีเมล มักเป็นไฟล์ PDF ที่ต้องใส่รหัสผ่านทุกครั้งที่เปิด บทความนี้อธิบายว่ารหัสเหล่านี้มักเป็นอะไร วิธีปลดรหัสไฟล์ของตัวเองเมื่อรู้รหัส และวิธีใส่รหัสผ่านก่อนส่งเอกสารส่วนตัว
สรุปสั้น ๆ
- เปิดไฟล์ของตัวเองบ่อย ๆ แล้วเบื่อพิมพ์รหัส ใช้ ปลดรหัสผ่าน PDF ใส่รหัสปัจจุบันแล้วได้ไฟล์ที่ไม่มีรหัส
- จะส่งเอกสารส่วนตัว ใช้ ใส่รหัสผ่าน PDF เข้ารหัสแบบ AES-256
- ไม่รู้รหัส เครื่องมือของเรา ปลดให้ไม่ได้และจะไม่ทำ ให้ติดต่อผู้ส่งเอกสาร
ทุกเครื่องมือทำงานในเบราว์เซอร์ ไฟล์และรหัสผ่านไม่ถูกส่งไปไหน
รหัสผ่าน e-Statement มักเป็นอะไร
ผู้ออกเอกสารหลายรายใช้ วันเดือนปีเกิด แต่รูปแบบต่างกัน
| ผู้ออกเอกสาร | รหัสผ่านตามที่ระบุไว้ |
|---|---|
| บัตร Central The1 | วันเดือนปีเกิด ค.ศ. เช่น เกิด 5 มกราคม 1985 รหัสคือ 05Jan1985 |
| กรุงศรี เฟิร์สช้อยส์ | วันเดือนปีเกิด ค.ศ. รูปแบบเดียวกัน (ถ้าเปิดทางอีเมล หรือใช้แอปรุ่นต่ำกว่า 2.53.0) |
| Umay+ | รหัส 9 หลัก วันเดือนปีเกิด พ.ศ. รูปแบบ ddMmmyyyy |
| หลักทรัพย์บัวหลวง | วันเดือนปีเกิด ค.ศ. ของเจ้าของบัญชี (เอกสารในแอป Streaming) |
สังเกตว่าบางเจ้าใช้ ค.ศ. บางเจ้าใช้ พ.ศ. ถ้าใส่ไม่ผ่าน ให้ดูคำอธิบายในอีเมลหรือหน้าเว็บของผู้ออกเอกสาร เราไม่พบหน้าเว็บทางการของธนาคารใหญ่หลายแห่งที่ระบุรูปแบบรหัสไฟล์ไว้ จึงไม่ได้ใส่ในตาราง
รหัสผ่าน PDF ทำงานยังไง
ข้อกำหนด PDF 1.7 (ISO 32000-1) ให้ไฟล์มีรหัสผ่านได้ 2 แบบ
- รหัสผู้ใช้ (user password) หรือที่ Adobe เรียกว่ารหัสสำหรับเปิดเอกสาร ต้องใส่ก่อนเปิดดู
- รหัสเจ้าของ (owner password) หรือรหัสสิทธิ์ ใช้จำกัดการพิมพ์ การแก้ไข การคัดลอก และเปลี่ยนการตั้งค่าความปลอดภัย
ข้อกำหนดยังระบุว่าเมื่อเปิดและถอดรหัสไฟล์ได้แล้ว โปรแกรมอ่านเข้าถึงเนื้อหาได้ทั้งหมด การจำกัดสิทธิ์จึงขึ้นกับว่าโปรแกรมเคารพค่าที่ตั้งไว้หรือไม่ ถ้าต้องการกันคนอื่นอ่าน ให้ตั้ง รหัสสำหรับเปิดเอกสาร
เรื่องการเข้ารหัส: PDF Association อธิบายว่า PDF 2.0 (ISO 32000-2:2017) เพิ่มการเข้ารหัส AES ความยาว 256 บิต และเลิกใช้ความยาวที่สั้นกว่า เพราะคีย์ที่สั้นกว่าถูกโจมตีได้จริงแล้ว เครื่องมือของเราใช้ AES-256
ปลดรหัสผ่านไฟล์ของตัวเอง
- เปิด ปลดรหัสผ่าน PDF แล้วเลือกไฟล์
- พิมพ์รหัสผ่านปัจจุบันของไฟล์
- ดาวน์โหลดไฟล์ที่ไม่มีรหัส
ถ้ารหัสผิด หน้าเว็บจะแจ้งว่ารหัสไม่ถูกต้อง ถ้าไฟล์ไม่มีรหัสอยู่แล้วก็จะแจ้งเช่นกัน Adobe Acrobat ก็ลบรหัสได้เฉพาะเมื่อเปิดไฟล์ได้แล้ว และต้องใส่รหัสสิทธิ์ถ้าถูกถาม
เก็บไฟล์ที่ปลดรหัสแล้วอย่างระวัง ไฟล์ที่ไม่มีรหัสใครเปิดก็อ่านได้ ถ้าจะรวมใบแจ้งยอดหลายเดือนเป็นไฟล์เดียว ปลดรหัสแล้วใช้ รวมไฟล์ PDF แล้วใส่รหัสใหม่อีกครั้ง
ไม่รู้รหัสผ่าน: พ.ร.บ.ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 มาตรา 7 ให้ผู้ที่เข้าถึงข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่มีมาตรการป้องกันการเข้าถึงโดยเฉพาะ ซึ่งมาตรการนั้นไม่ได้มีไว้สำหรับตน โดยมิชอบ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 40,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ถ้าเป็นเอกสารของคุณเองแต่ลืมรหัส ให้ติดต่อผู้ออกเอกสารให้ส่งใหม่
ใส่รหัสผ่านก่อนส่งเอกสารส่วนตัว
- เปิด ใส่รหัสผ่าน PDF แล้วเลือกไฟล์
- ตั้งรหัสผ่านและยืนยันอีกครั้ง ควรมีอย่างน้อย 6 ตัวอักษร
- ดาวน์โหลดไฟล์ที่เข้ารหัสแล้ว
ตั้งรหัสให้ดี: Adobe แนะนำให้ใช้รหัสที่ไม่ซ้ำกับที่อื่น ผสมตัวพิมพ์ใหญ่ เล็ก ตัวเลข และสัญลักษณ์ หลีกเลี่ยงข้อมูลที่เดาง่ายอย่างชื่อหรือวันเกิด และส่งรหัสให้ผู้รับผ่านช่องทางที่ปลอดภัย เช่น ส่งไฟล์ทางอีเมล แล้วบอกรหัสทางโทรศัพท์หรือแชท
ถ้าลืมรหัส เรากู้ให้ไม่ได้ เพราะเราไม่เคยเห็นหรือเก็บรหัสผ่าน จดไว้ในที่ปลอดภัย
สำหรับธุรกิจ: พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 37 (1) ให้ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลจัดให้มีมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยที่เหมาะสม เพื่อป้องกันการสูญหาย เข้าถึง ใช้ เปลี่ยนแปลง แก้ไข หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลโดยมิชอบ การใส่รหัสผ่านไฟล์ที่มีข้อมูลลูกค้าหรือพนักงานก่อนส่ง เช่น สลิปเงินเดือน เป็นวิธีหนึ่งที่ช่วยได้
หมายเหตุ
ข้อมูลในบทความนี้มาจากหน้าเว็บของ Central The1 Card, กรุงศรี เฟิร์สช้อยส์, Umay+ และหลักทรัพย์บัวหลวง, ข้อกำหนด PDF 32000-1:2008 ฉบับที่ Adobe เผยแพร่ (สำเนาใน Internet Archive), PDF Association, หน้าช่วยเหลือของ Adobe, พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฉบับรวมแก้ไขบนเว็บไซต์กระทรวงดิจิทัลฯ และ พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลบนเว็บไซต์ สคส. ที่เปิดอ่านเมื่อ 30 กันยายน 2569 รูปแบบรหัสผ่านของผู้ออกเอกสารอาจเปลี่ยนได้ บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย
