เปิดไฟล์ PDF แล้วขึ้นว่าไฟล์เสีย เปิดไม่ได้ หรือเปิดได้แต่หน้าว่าง บทความนี้สรุปสาเหตุที่พบบ่อย สิ่งที่ควรเช็คก่อน และวิธีซ่อมไฟล์ในเบราว์เซอร์
สรุปสั้น ๆ
- ดาวน์โหลดใหม่หรือขอไฟล์ใหม่ก่อน ถ้ามีต้นฉบับ นี่คือวิธีที่ได้ผลดีที่สุด
- ลองเปิดด้วยโปรแกรมอื่น เช่น เบราว์เซอร์ หรือ Acrobat Reader
- ถ้ายังไม่ได้ ใช้ ซ่อม PDF กู้โครงสร้างไฟล์ ทำในเบราว์เซอร์ ไฟล์ไม่ถูกอัปโหลด
ไฟล์ PDF ประกอบด้วยอะไร ทำไมถึงพัง
ข้อกำหนด PDF 1.7 (ISO 32000-1) อธิบายว่าไฟล์ PDF พื้นฐานมี 4 ส่วน
| ส่วน | หน้าที่ |
|---|---|
| ส่วนหัว (header) | บรรทัดแรก ขึ้นต้นด้วย %PDF- ตามด้วยเลขรุ่น |
| เนื้อไฟล์ (body) | ออบเจกต์ทั้งหมดที่ประกอบเป็นเอกสาร |
| ตารางอ้างอิง (cross-reference table) | บอกตำแหน่งของแต่ละออบเจกต์ในไฟล์ โปรแกรมจึงเปิดหน้าไหนก็ได้โดยไม่ต้องอ่านทั้งไฟล์ |
| ส่วนท้าย (trailer) | บอกตำแหน่งตารางอ้างอิง และบรรทัดสุดท้ายต้องเป็น %%EOF |
ข้อกำหนดระบุว่าโปรแกรมอ่าน PDF ควรอ่านไฟล์ จากท้ายไฟล์ ดังนั้นถ้าไฟล์ถูกตัดท้ายไป เช่น ดาวน์โหลดไม่ครบ ส่วนที่บอกทางไปหาตารางอ้างอิงก็หายไปด้วย (ข้อนี้เป็นการสรุปของเราจากโครงสร้างในข้อกำหนด) ข้อกำหนดยังระบุว่าเมื่อตารางอ้างอิงเสียหรือหายไป โปรแกรมอาจลองสร้างตารางใหม่โดยไล่อ่านออบเจกต์ทั้งไฟล์
เช็คก่อนว่าไฟล์เสียจริงไหม
- ดาวน์โหลดไม่ครบ: Google แนะนำให้ตรวจการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต กดดาวน์โหลดต่อ (Resume) หรือยกเลิกแล้วคลิกขวาที่ลิงก์เลือก Save link as ส่วน Adobe แนะนำว่าถ้าได้ไฟล์มาจากเว็บหรืออีเมล ให้ดาวน์โหลดใหม่หรือขอให้ส่งใหม่
- ไฟล์แนบเป็น winmail.dat: Microsoft อธิบายว่าเกิดเมื่อระบบอีเมลของผู้รับอ่านรูปแบบ TNEF ของ Outlook ไม่ได้ ไฟล์แนบเดิมอาจอยู่ข้างใน แต่เปิดแล้วไม่มีข้อมูลที่ใช้ได้ ให้ขอผู้ส่งส่งใหม่โดยไม่ใช้รูปแบบนี้
- ไฟล์ติดรหัสผ่าน: Adobe แยกปัญหา "เปิดไฟล์ที่มีรหัสผ่านไม่ได้" ออกจากไฟล์เสีย ถ้ารู้รหัสผ่าน ใช้ ปลดรหัสผ่าน PDF
- เปลี่ยนนามสกุลไฟล์เอง: Apple เตือนว่าอย่าเปลี่ยนนามสกุลไฟล์ตอนเปลี่ยนชื่อ เพราะอาจเปิดด้วยแอปเดิมไม่ได้ การเปลี่ยนชื่อไฟล์รูปหรือ Word เป็น .pdf ไม่ได้ทำให้เป็น PDF จริง
- ปัญหาที่โปรแกรม: Adobe แนะนำให้อัปเดต Acrobat Reader ตั้งเป็นโปรแกรมเปิด PDF หลัก หรือดาวน์โหลดไฟล์ที่เปิดในเบราว์เซอร์มาเปิดใน Acrobat Reader แทน
Adobe ระบุว่าถ้าไฟล์เสียจริง ให้สร้าง PDF ใหม่จากไฟล์ต้นฉบับ ถ้ามีต้นฉบับอยู่ วิธีนี้ดีที่สุดเสมอ
ซ่อม PDF ทีละขั้น
- เปิด ซ่อม PDF แล้วเลือกไฟล์ (ตัวอย่างหน้าอาจไม่ขึ้น เพราะไฟล์เสีย ไม่เป็นไร)
- กดซ่อม เครื่องมือจะลองทีละวิธี
- วิธีที่ 1: ใช้ qpdf สร้างตารางอ้างอิงที่เสียขึ้นใหม่ คู่มือ qpdf ระบุว่า qpdf จะพยายามสร้างตารางอ้างอิงใหม่เมื่ออ่านไฟล์แล้วเจอข้อผิดพลาด และมักได้ผล แต่ใช้วิธีคาดการณ์ที่ไม่ได้ผลกับทุกไฟล์
- วิธีที่ 2: อ่านส่วนที่ยังอ่านได้ แล้วสร้างไฟล์ใหม่
- วิธีที่ 3: วาดทุกหน้าที่ยังแสดงได้เป็นรูป แล้วรวมเป็น PDF ใหม่ ข้อความในไฟล์ใหม่จะเลือกคัดลอกไม่ได้
- หน้าเว็บจะบอกว่าใช้วิธีไหนและได้กี่หน้า ดาวน์โหลดแล้ว เปิดตรวจว่าครบทุกหน้า
คู่มือ qpdf เองเตือนว่าการกู้ไม่ได้ให้ผลตามต้องการเสมอ แม้จะอ่านผ่านทั้งไฟล์ได้ และไฟล์ที่ดาวน์โหลดมาไม่ครบจะกู้ได้เฉพาะส่วนที่มีอยู่จริง
หลังซ่อมแล้ว
- ถ้าไฟล์ที่ได้ใหญ่ขึ้น โดยเฉพาะจากวิธีที่ 3 ใช้ ย่อขนาดไฟล์ PDF ต่อได้
- ถ้าเป็นเอกสารสำคัญ เช่น สัญญาหรือใบเสร็จ ควรขอไฟล์ต้นฉบับจากผู้ส่งอีกครั้ง ไฟล์ที่กู้มาอาจขาดบางส่วนโดยไม่รู้ตัว
หมายเหตุ
ข้อมูลในบทความนี้มาจากหน้าช่วยเหลือของ Adobe, Google, Microsoft และ Apple, ข้อกำหนด PDF 32000-1:2008 ฉบับที่ Adobe เผยแพร่ (สำเนาใน Internet Archive) และคู่มือ qpdf ที่เปิดอ่านเมื่อ 30 กันยายน 2569
