ค่าชดเชยเลิกจ้างได้กี่วัน ตามอายุงาน ทำงานครบ 20 ปีได้ 400 วัน

ถูกเลิกจ้างแล้วควรได้เงินชดเชยเท่าไร บทความนี้สรุปจาก พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ฉบับรวมของกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน พร้อมตัวอย่างตัวเลข

อัตราค่าชดเชยตามมาตรา 118

นายจ้างต้องจ่ายค่าชดเชยให้ลูกจ้างที่ถูกเลิกจ้าง ไม่น้อยกว่านี้

อัตรา 400 วันสำหรับคนที่ทำงานครบ 20 ปี เพิ่มโดยพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ 7) พ.ศ. 2562 ส่วนลูกจ้างที่ได้ค่าจ้างตามผลงาน ให้คิดจากค่าจ้างของการทำงานจำนวนวันสุดท้ายเท่ากัน

ทำงานไม่ถึง 120 วัน มาตรานี้ไม่ได้กำหนดค่าชดเชยไว้

ตัวอย่าง

ลูกจ้างรายวัน ค่าจ้างอัตราสุดท้ายวันละ 400 บาท ทำงานมา 4 ปี อยู่ในช่วงครบ 3 ปีแต่ไม่ครบ 6 ปี จึงได้อย่างน้อย 180 × 400 = 72,000 บาท

ลูกจ้างรายเดือน มาตรา 118 ใช้คำว่า "ค่าจ้างอัตราสุดท้าย 30 วัน, 90 วัน …" แต่ไม่ได้เขียนสูตรแปลงเงินเดือนเป็นรายวันไว้ ถ้าไม่แน่ใจตัวเลขของตัวเอง ถามกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานได้ที่ สายด่วน 1506 กด 3 หรือ 1546

นับอายุงานยังไง

ดูว่าทำงาน ติดต่อกัน มากี่วันจนถึงวันที่ถูกเลิกจ้าง ใช้ นับจำนวนวันระหว่างวันที่ ใส่วันเริ่มงานกับวันที่เลิกจ้าง แล้วเทียบกับตารางด้านบน โดยเฉพาะคนที่ใกล้จะครบปี เช่น ทำงาน 2 ปี 11 เดือน ยังอยู่ช่วง 90 วัน ส่วนครบ 3 ปีพอดีจะได้ 180 วัน

อะไรนับว่า "เลิกจ้าง"

มาตรา 118 ให้ความหมายว่า การเลิกจ้างคือการกระทำใดที่นายจ้างไม่ให้ลูกจ้างทำงานต่อและไม่จ่ายค่าจ้าง ไม่ว่าจะเพราะสัญญาจ้างสิ้นสุดหรือเหตุอื่น รวมถึงกรณีที่นายจ้างไม่สามารถดำเนินกิจการต่อไปได้

• เกษียณอายุ: มาตรา 118/1 ให้ถือว่าการเกษียณตามที่ตกลงกันหรือที่นายจ้างกำหนด เป็นการเลิกจ้าง ถ้าไม่ได้กำหนดอายุเกษียณไว้ หรือกำหนดไว้เกิน 60 ปี ลูกจ้างที่อายุครบ 60 ปีขึ้นไปแจ้งขอเกษียณได้ มีผลเมื่อครบ 30 วันนับแต่วันที่แจ้ง และได้ค่าชดเชยตามมาตรา 118
• สัญญาจ้างมีกำหนดเวลา: ไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยเมื่อเลิกจ้างตามกำหนดเวลานั้น แต่ใช้ได้เฉพาะงานโครงการเฉพาะที่ไม่ใช่งานปกติของนายจ้าง งานชั่วคราว หรืองานตามฤดูกาล ที่ต้องเสร็จภายใน 2 ปี และทำสัญญาเป็นหนังสือตั้งแต่เริ่มจ้าง

กรณีที่นายจ้างไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย

มาตรา 119 กำหนดไว้ 6 กรณี

1. ทุจริตต่อหน้าที่ หรือทำผิดอาญาโดยเจตนาต่อนายจ้าง
2. จงใจทำให้นายจ้างเสียหาย
3. ประมาทเลินเล่อจนนายจ้างเสียหายอย่างร้ายแรง
4. ฝ่าฝืนข้อบังคับ ระเบียบ หรือคำสั่งที่ชอบด้วยกฎหมายและเป็นธรรม และนายจ้างเตือนเป็นหนังสือแล้ว (กรณีร้ายแรงไม่ต้องเตือน) หนังสือเตือนมีผลไม่เกิน 1 ปีนับแต่วันที่ทำผิด
5. ละทิ้งหน้าที่ 3 วันทำงานติดต่อกัน ไม่ว่าจะมีวันหยุดคั่นหรือไม่ โดยไม่มีเหตุอันสมควร
6. ได้รับโทษจำคุกตามคำพิพากษาถึงที่สุด (ถ้าเป็นความผิดโดยประมาทหรือลหุโทษ ต้องทำให้นายจ้างเสียหายด้วย)

ข้อสำคัญ: ถ้านายจ้างไม่ได้ระบุเหตุไว้ในหนังสือเลิกจ้าง หรือไม่ได้แจ้งเหตุตอนเลิกจ้าง จะยกเหตุนั้นขึ้นอ้างภายหลังไม่ได้

ค่าจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า (ที่มักเรียกว่าค่าตกใจ)

เป็นเงินคนละก้อนกับค่าชดเชย

• มาตรา 17: สัญญาจ้างที่ไม่มีกำหนดเวลา (รวมถึงสัญญาทดลองงาน) ต้องบอกเลิกเป็นหนังสือเมื่อถึงหรือก่อนถึงวันจ่ายค่าจ้างงวดใด เพื่อให้มีผลในวันจ่ายค่าจ้างงวดถัดไป แต่ไม่ต้องบอกล่วงหน้าเกิน 3 เดือน
• มาตรา 17/1: ถ้านายจ้างเลิกจ้างโดยไม่บอกล่วงหน้าตามนี้ ต้องจ่ายค่าจ้างเท่ากับที่ลูกจ้างควรได้ นับแต่วันที่ให้ออกจนถึงวันที่การเลิกจ้างควรมีผล และจ่ายในวันที่ให้ออก
• ไม่ใช้กับการเลิกจ้างตามมาตรา 119

ต้องได้เงินภายในกี่วัน

• มาตรา 70: เมื่อเลิกจ้าง นายจ้างต้องจ่ายค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา ค่าทำงานในวันหยุด และเงินที่ต้องจ่ายตามกฎหมายนี้ ภายใน 3 วันนับแต่วันที่เลิกจ้าง
• มาตรา 9: ถ้าไม่จ่ายค่าชดเชยตามกำหนด ต้องเสียดอกเบี้ย ร้อยละ 15 ต่อปี และถ้าจงใจไม่จ่ายโดยไม่มีเหตุอันสมควร เมื่อพ้น 7 วันต้องเสียเงินเพิ่มอีก ร้อยละ 15 ทุก 7 วัน ของเงินที่ค้าง

กรณีพิเศษอื่น ๆ

• ย้ายสถานประกอบการ (มาตรา 120): นายจ้างต้องปิดประกาศล่วงหน้าอย่างน้อย 30 วัน ลูกจ้างที่ได้รับผลกระทบต่อการดำรงชีวิตตามปกติ และไม่ประสงค์จะไปทำงานที่ใหม่ แจ้งเป็นหนังสือภายใน 30 วัน ได้ค่าชดเชยพิเศษไม่น้อยกว่าอัตราตามมาตรา 118
• ปรับปรุงหน่วยงานด้วยเครื่องจักรหรือเทคโนโลยี (มาตรา 121–122): ต้องแจ้งล่วงหน้าอย่างน้อย 60 วัน ถ้าไม่แจ้งต้องจ่ายเพิ่มเท่าค่าจ้าง 60 วัน คนที่ทำงานเกิน 6 ปีได้ค่าชดเชยพิเศษเพิ่มอีกอย่างน้อย 15 วันต่อปีที่ทำงาน รวมไม่เกิน 360 วัน

หมายเหตุ

ข้อมูลในบทความนี้มาจากพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ฉบับรวมของกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน ที่เปิดอ่านเมื่อ 29 กันยายน 2569 บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย ถ้ามีข้อพิพาท ติดต่อกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน สายด่วน 1506 กด 3 หรือ 1546